Revenge Porn: Πότε προκαλεί κοινωνική αντίδραση και πότε «κύμα» χλευασμού;

Γράφει η Φιλομένη Μαρία Λιάτσα

Ο ορισμός του Revenge Porn και η εφαρμογή του στα σύγχρονα ελληνικά πράγματα

Το κύμα συμπαράστασης κατά των αδικημάτων που πλήττουν το γυναικείο φύλο στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, έχει παρασύρει το κοινό, οδηγώντας το στην ευρύτερη κατανόηση της έννοιας του revenge porn, καθώς και των συνεπειών του.

Revenge porn: Στα ελληνικά η «εκδικητική πορνογραφία», αφορά την δημοσίευση βίντεο ή εικόνων προσωπικών στιγμών, με την οποία πρώην εραστής επιχειρεί να εκδικηθεί το άλλο μισό της σχέσης.

Στην ελληνική κοινωνία, η τραγικότερη κατάληξη εντοπίζεται στα πλαίσια της υπόθεσης της Λίνας Κοεμτζή.

Θυμάστε, εκείνη η αδικοχαμένη φοιτήτρια από την Θεσσαλονίκη, που το 2016, αποφάσισε πως ο μόνος τρόπος να νιώσει ελεύθερη, είναι να δώσει τέλος της ζωής της.

Ένα μέρος της ευθύνης για τέτοιου είδους εξελίξεις, αναλαμβάνει η ακεραιότητα, η προστασία που προσφέρει το ελληνικό ποινικό δίκαιο, στα ζητήματα που στοιχίζουν στις κοπέλες της χώρας την ιδιωτικότητα τους.

Μια ματιά στο πως ο ελληνικός νόμος διαχειρίζεται τέτοιου είδους κατηγορίες

Τα σημερινά δεδομένα, υπάγουν την υπόθεση αυτή όπως και κάθε άλλη παρόμοιας φύσεως, σε ένα γενικότερο πλαίσιο. Συγκεκριμένα, κατηγορίες σαν αυτές, αντιμετωπίζονται με τον νόμο με το άρθρο 38 του Νόμου 4624/2019, ο οποίος αφορά στα προσωπικά δεδομένα και είναι γενικός. Δηλαδή, σε αυτή την περίπτωση, μιλάμε για διάταξη.

Οι παραπάνω πληροφορίες, αποτελούν βοηθήματα που εξάγουν ως συμπέρασμα, πως οι περιπτώσεις του revenge porn, «δικάζονται» σε μορφή πλημμελήματος και βάση τον Γενικό Κανονισμό Προσωπικών Δεδομένων, ενώ προβλέπουν την φυλάκιση έως ένα έτος και το πρόστιμο ύψους 100.000 ευρώ.

Κανείς, λοιπόν, δεν έχει περιθώρια να απορήσει για το σκεπτικό με το οποίο ο Στάθης Παναγιωτόπουλος τόλμησε να βιντεοσκοπήσει και να εκθέσει τις προσωπικές του στιγμές με μία κοπέλα, χωρίς φυσικά, την συγκατάθεση της.

Μέχρι η υπόθεση να δει το «φως» της ημέρας, ο πρώην παρουσιαστής διέθετε το προνόμιο να εξελίσσει την επαγγελματική του καριέρα, ενώ η κοπέλα πάσχιζε και πασχίζει να ανακαλύψει τα μέσα που θα τον αναγκάσουν να λογοδοτήσει στην δικαιοσύνη.

Ας μην σταθούμε, όμως, στο παρελθόν του παρουσιαστή, ας μην δώσουμε «τεφτέρι με οδηγίες» στις κοπέλες που διαβάζουν αυτές τις γραμμές για το πως να προστατευτούν, πως να πάρουν εκείνες την ευθύνη στους ώμους τους. Ας μην χρεώσουμε και ξανά ευθύνες στις γυναίκες.

Λόγω της προβολής των ανθρώπινων προσωπικοτήτων μέσω των social media και την σύγχρονη τεχνολογία σε έναν πιο αόριστο ορισμό, είμαστε θεατές σε πολλές μάχες -όπως και εμπόδια-, με τα οποία ο γυναικείος πληθυσμός στην χώρα μας, καλείται να έρθει αντιμέτωπος.

Πότε επιλέγουμε αν θα παραμείνουμε θεατές σε αυτές τις μάχες ή αν θα λάβουμε ενεργό ρόλο;

Παραπάνω, αναφερθήκαμε στην παρούσα νομική κάλυψη τέτοιων κατηγοριών, που διακρίνονται από ελλειπέστατη δικαίωση για κάθε θύμα.

Την περίοδο της ραγδαίας εξέλιξης της τεχνολογίας, την θέση ενός επίσημου δικαστηρίου και επίσημης απόφασης, έχει καταλάβει ο «κόσμος» των social media. Για τους πολίτες που «διψούν» για κοινωνική δικαίωση και «ξεκαθάρισμα λογαριασμών», τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχουν μετατραπεί σε αίθουσα δικαστηρίων κι όχι μόνο. Αυτά, έχουν την δυνατότητα, να χτίσουν μία καριέρα από τα θεμέλια της και εύκολα να την κατεδαφίσουν, κυρίως όταν βασίζεται σε κακοποίηση και απάτη (βλέπε Πέτρο Φιλιππίδη, Στάθη Παναγιωτόπουλο).

Η δίψα για κοινωνική δικαιοσύνη μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών, έχει παύσει να είναι ουτοπική μεθοδολογία με αόριστα αποτελέσματα. Η δημόσια κατακραυγή για την ανεπαρκή δικαίωση του θύματος στην περίπτωση του Στάθη Παναγιωτόπουλου, δημιούργησε έντονες και με νόημα συζητήσεις ανάμεσα στην ελληνική κυβερνητική αρχή, με στόχο την αναβάθμιση του ποινικού συστήματος.

Πώς η πατριαρχία εξακολουθεί να εμποδίζει την ανάπτυξη του κοινωνικού δικαίου

Ο πυρήνας της πατριαρχικής κοινωνίας, έχει φυτέψει και μεγαλώσει με «φροντίδα» τον διαχωρισμό των γυναικών, ξεχωρίζοντας τες, σε εκείνες που είναι άξιες να βρουν προστασία κάτω από τα «φτερά» της δικαιοσύνης.

Γίνεται φανερότερη η ουσία του επιχειρήματος; Έχει συνειδητοποιήσει κανείς πόσων γυναικών πανομοιότυπες υποθέσεις έχουμε δει να εκτυλίσσονται μπροστά από τα μάτια μας και η προσοχή μας προς αυτές κρίθηκε σύμφωνα με την «εικόνα» κάθε καταγγέλουσας;

Όταν η ζωή της κοπέλας δεν αγγίζει τις προσδοκίες μιας κοινωνίας διοικούμενης από συντηρητικούς άνδρες, όχι μόνο δεν είναι άξια στήριξης από την ελληνική κυβέρνηση και δεν αποτελεί η σπίθα που θα δημιουργήσει ένα ολόκληρο κίνημα υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών, αλλά στην πλειοψηφία της, κατηγορείται.

Ένα όνομα σύγχρονης Ελληνίδας, μικρό δείγμα των θυμάτων, που έχει τραβήξει τα βλέμματα – όπως και κάθε είδους... απόψεις – επάνω της;

Ιωάννα Τούνη. Επιχειρηματίας και influencer, ένα δημόσιο πρόσωπο, που παλεύει πολλά χρόνια με τον νόμο για να διεκδικήσει το αυτονόητο. Ελευθερία.

Η ίδια έχει αναρτήσει βίντεο με την εκτενή προσωπική της ομολογία, σχετικά με την «περιπέτεια» της, που ξεκίνησε από την δημοσίευση προσωπικών της στιγμών από πρώην σύντροφο της, εννοείται, και πάλι, χωρίς την συγκατάθεση της ίδιας.

Πώς επέλεξε η κοινή γνώμη να φερθεί στην Ιωάννα Τούνη και γιατί;

Δυστυχώς, για την ελληνική κοινή γνώμη, η Ιωάννα Τούνη και κάθε όμοια της, δεν χωράει στο κουτί των προσδοκιών για την «όμορφη, σεμνή, μετρημένη» κοπέλα. Έτσι, όταν η αναφερόμενη αναζήτησε βοήθεια, μέσω της διαδικτυακής της πλατφόρμας και απευθύνθηκε στο κοινό, ο κόσμος, σε μεγάλο αριθμό του, την χλεύασε. (Το βίντεο της Ιωάννας Τούνη)

Ο κόσμος αποφάσισε να αποδώσει ευθύνες για τον «ξεπεσμό» της στον τρόπο που επιλέγει να παρουσιάζεται, πως φέρεται, στο παρελθόν της, στο μυαλό της, σε εκείνη. Κατηγόρησαν εκείνη. 

Μην ξεχνάμε, ότι μιλάμε για υπόθεση, που εκτυλίσσεται τα τελευταία χρόνια στα δικαστήρια, «πέφτοντας» πάντα σε αδιέξοδο.

Παρατηρείται μία ιδιαίτερη ευαισθητοποίηση να αφαιρεθούν βίαια τα «ζιζάνια» από την δημόσια σφαίρα και κατ’ επέκταση από τις ιδιωτικές μας ζωές, γεγονός ουσιαστικό και ελπιδοφόρο. Πώς θα φτάσουμε, όμως, στην επίλυση, αν η σεξουαλικοποίηση της γυναίκας από φερέφωνα της πατριαρχίας , επιλέγει αυτόματα την γυναίκα που θα υποστηρίξει, αγνοεί θύματα και εστιάζει σε άλλα;

Τα εμπόδια, άρα, καταλήγουν να είναι πολύ λιγότερο επιφανειακά από όσο νομίζουμε. Όσοι «φωνάζουν» πως τα θύματα δεν είναι λίγα, πως ίδια αναγνωρισιμότητα πρέπει να δοθεί σε όλων τις ιστορίες, μόνο άδικο δεν έχουν.

Προς όλους εκείνους που πιστεύουν ότι το καίριο πρόβλημα που έχει καθίσει σαν μαύρο σύννεφο πάνω από το κεφάλι μας, είναι η έλλειψη διακριτέου ποινικού ενδιαφέροντος, έχω να θέσω το εξής ερώτημα: Στα χέρια μας κρατάμε μία συσκευή, που με μία απλή κοινοποίηση μπορεί να ρίξει ανθρώπους από τους «θρόνους» που έχουν χτίσει πάνω σε ανθρώπινες αξιοπρέπειες. Είμαστε η αρχή και το τέλος της κοινωνίας, εμείς αποτελούμε τον τροχό που κατευθύνει την εκάστοτε κυβέρνηση στην αλλαγή.  Τι είναι εκείνο που μας εμποδίζει να ωθήσουμε καταστάσεις προς την δικαιοσύνη;

Πηγή φωτογραφίας εξωφύλλου